अध्याय ८: अक्षरब्रह्मयोग

अर्जुन श्रीकृष्णाला सात प्रश्न विचारतो: 'ब्रह्म' काय आहे? 'अध्यात्म' काय आहे? 'कर्म' काय आहे? 'अधिभूत' कशाला म्हणतात? 'अधिदैव' कोण आहे? 'अधियज्ञ' कोण आहे आणि तो या देहात कसा राहतो? आणि मृत्यूसमयी योगी तुम्हाला कसे ओळखतात? श्रीकृष्ण या सर्व प्रश्नांची उत्तरे देतात.

Arjuna asks Shri Krishna seven questions: What is Brahman? What is Adhyatma (the self)? What is Karma (fruitive activities)? What is Adhibhuta (the material manifestation)? Who is Adhidaiva (the demigods)? Who is Adhiyajna (the Lord of sacrifice), and how does He live in the body? And how can those engaged in devotional service know You at the time of death? Shri Krishna answers all these questions.

ते सांगतात: परम अक्षर तत्त्व 'ब्रह्म' आहे. जीवाचा मूळ स्वभाव 'अध्यात्म' आहे. भूतांची उत्पत्ती करणारे विसर्ग 'कर्म' आहे. नश्वर पदार्थ 'अधिभूत' आहेत. ब्रह्मांडाचा विराट पुरुष 'अधिदैव' आहे. आणि देहधारिण्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेले, देहात वास करणारे ते स्वतःच 'अधियज्ञ' आहेत. जो अंतकाळी केवळ त्यांचेच स्मरण करत देह त्याग करतो, तो त्यांच्या स्वरूपाला प्राप्त होतो, यात संशय नाही. म्हणून, माणसाने नेहमी त्यांचे स्मरण करावे आणि आपले कर्तव्य करावे.

He explains: The indestructible, transcendental living entity is called Brahman. His eternal nature is called Adhyatma, the self. Action pertaining to the development of the material bodies of the living entities is called Karma. The physical nature, which is constantly changing, is called Adhibhuta. The universal form of the Lord, which includes all the demigods, is called Adhidaiva. And He Himself, as the Supersoul present in the heart of every living being, is called Adhiyajna. And whoever, at the end of his life, quits his body, remembering Him alone, at once attains His nature. Of this there is no doubt. Therefore, one should always remember Him and perform one's duty.