अध्याय १७: श्रद्धात्रयविभागयोग

अर्जुन विचारतो की, जे लोक शास्त्रविधी सोडून श्रद्धेने यज्ञ करतात, त्यांची निष्ठा कोणती असते - सात्त्विक, राजसिक की तामसिक? श्रीकृष्ण सांगतात की माणसाची श्रद्धा त्याच्या स्वभावानुसार तीन प्रकारची असते. जशी श्रद्धा, तसाच तो माणूस असतो.

Arjuna inquires: O Krishna, what is the situation of those who do not follow the principles of scripture but worship according to their own imagination? Are they in goodness, in passion or in ignorance? Shri Krishna replies that according to the modes of nature acquired by the embodied soul, one's faith can be of three kinds. As is one's faith, so is the person.

त्यानंतर ते आहार, यज्ञ, तप आणि दान यांचेही तीन गुणांनुसार वर्गीकरण करतात. सात्त्विक आहार आयुष्य, बुद्धी, बल वाढवणारा आणि रसयुक्त असतो. राजसिक आहार अति तिखट, आंबट, खारट असतो आणि दुःख-चिंता देतो. तामसिक आहार शिळा, दुर्गंधीयुक्त आणि अपवित्र असतो. त्याचप्रमाणे, फळाची अपेक्षा न ठेवता केलेला यज्ञ सात्त्विक, फळाच्या अपेक्षेने केलेला यज्ञ राजसिक आणि विधीहीन, श्रद्धारहित यज्ञ तामसिक असतो. शेवटी, ते 'ॐ तत् सत्' या ब्रह्मनिर्देशाचे महत्त्व सांगतात. 'ॐ' भगवंताचे, 'तत्' निर्लिप्ततेचे आणि 'सत्' शाश्वत सत्याचे प्रतीक आहे.

He then classifies food, sacrifice, austerity, and charity according to the three modes of nature. Sattvic food increases duration of life, purifies one’s existence and gives strength, health, happiness and satisfaction. Rajasic food is excessively bitter, sour, salty, and causes distress and disease. Tamasic food is stale, tasteless, putrid and impure. Similarly, sacrifice performed without desire for fruit is Sattvic; that performed for some material benefit is Rajasic; and any sacrifice performed without scriptural direction and faith is Tamasic. Finally, He explains the significance of 'Om Tat Sat,' the symbolic representation of the Absolute Truth. 'Om' indicates the Supreme, 'Tat' indicates selflessness, and 'Sat' indicates the eternal reality.